Kiedy wyimaginowane defekty skłaniają do operacji plastycznej. Czym jest dysmorfofobia?
Redakcja Lumine

Justyna obsesyjnie narzeka na swój nos. Choć twierdzi, że jest ogromny i zakrzywiony, znajomi nie wiedzą, o co jej chodzi. Jej dziwne zachowanie przypisują kompleksom. Tymczasem stałe przeświadczenie o brzydkim nosie skłania Justynę do odwiedzenia lekarza medycyny estetycznej. Zjawia się w klinice, w której mówią jej, że nie zdecydują się na operację, ponieważ specjaliści nie widzą defektu, o którym mówi pacjentka. Justyna jednak nie poddaje się i w końcu znajduje chirurga plastycznego, który wykonuje zabieg. Po jakimś czasie wraca do niego z odstającymi uszami. Justyna choruje na dysmorfofobię, ale zanim trafi na lekarza, który uświadomi jej, że problem tkwi w jej psychice, a nie ciele, minie jeszcze chwila.

Jesteś zadowolony ze swojego wyglądu? Zwykle większość ludzi zmieniłoby niektóre części swojego ciała. Jest to cecha charakterystyczna w wieku dorastania. Problem pojawia się, gdy zdrowo i prawidłowo wyglądająca osoba zaczyna żywić przeświadczenie o własnych - niczym nieuzasadnionych - defektach i szuka sposobu na ich pozbycie się. Jednak ten nie gwarantuje rozwiązania trudności, bowiem - tak, jak w przypadku Justyny - operacja plastyczna nie spowodowała, że dziewczyna zaczęła się sobie podobać, a wprost przeciwnie znalazła kolejną rzecz do poprawy.

Dysmorfofobia - co to jest?

Dysmorfofobia (zwana lękiem przed brzydotą lub hipochondrią piękności) to zaburzenie w postrzeganiu własnego ciała. Osoby, które jej doświadczają mają stałe i błędne przeświadczenie o defektach estetycznych. Zalicza się ją do zburzeń somatomorficznych lub zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych. Choroba ta ujawnia się w różnym wieku, jednak najczęściej dotyka nastolatków. Szacuje się, że na dysmorfofobię cierpi około 3% społeczeństwa, przy czym mówimy o obydwu płciach.

Zobacz: Kiedy własne ciało staje się obce. Czym jest depersonalizacja?

Chorzy na dysmorfofobię obsesyjnie myślą o swoich defektach, zajmuje im to około 3-8 godzin dziennie i uniemożliwia normalne funkcjonowanie w społeczeństwie. Muszą zmagać się nie tylko z własnym wyglądem, ale i często swoją wizją tego, jak reaguje na niego otoczenie. Osoby takie mogą czuć się wyszydzane, choć naprawdę nikt nie zwraca na nie uwagi. Hipochondrii piękności mogą towarzyszyć także depresja i zaburzenia lękowe.

dysmorfofobia

Dysmorfofobia - przyczyny

Przyczyny dysmorfofobii nie są poznane, ale podobnie jak w przypadku innych zaburzeń psychicznych, można wskazać na współdziałanie wielu czynników mających wpływ na ludzką psychikę. W grę wchodzą: dziedziczenie (szansa zachorowania na tę chorobę wzrasta, gdy cierpi na nią rodzic), doświadczanie traumatycznych wydarzeń (prześladowania, gwałt), problemy emocjonalne związane z niskim poczuciem własnej wartości, odrzuceniem czy niepewnością. Naukowcy, którzy przebadali osoby z dysmorfofobią wskazują także na zaburzenie czynności ośrodków mózgowia związanych z odbieraniem i przetwarzaniem bodźców wizualnych oraz procesów emocjonalnych. Nie da się ukryć, że na sposób, w który postrzegamy swój wygląd wpływają także narzucone kanony piękna.

Zobacz: Derealizacja, czyli kiedy otaczający świat wydaje się choremu kompletnie nierealny

dysmorfofobia

Dysmorfofobia - objawy

Objawy dysmorfofobii są dosyć podobne do zachowania dorastających nastolatków, którzy obsesyjnie skupiają się na swoim wyglądzie. Jednak zaburzenie to wysyła dosyć charakterystyczne symptomy, które mogą pomóc w rozpoznaniu choroby. Prócz nadmiernego zainteresowania swoim wyglądem, a zwłaszcza twarzą, osoby z dysmorfofobią cierpią na zaburzenia urojeniowe. Uważają, że wszyscy wokół nich zwracają uwagę na ich brzydkie części ciała, co skłania ich do unikania spotkań towarzyskich i niewywiązywania się z obowiązków (edukacyjnych lub zawodowych). Sygnałem dla rodziny chorego na lęk przed brzydotą powinien być fakt, że defektu, o którym ciągle mówi pacjent, nie widzi lekarz, a wszelkie zabiegi, które miały poprawić wygląd, nie przynoszą efektu. Chory wychodzi także z przekonania, że przez swoją aparycję nie zasługuje na miłość i szczęście.

dysmorfofobia

Dysmorfofobia - leczenie

Dysmorfofobia jest problemem psychicznym, który leczy się na drodze psychoterapii i psychoedukacji. Dzięki informacji o istocie choroby, pacjent wie, na jakim jej etapie aktualnie się znajduje i poznaje koncepcję obrazu własnego ciała. Terapia może odbywać się w nurcie poznawczo-behawioralnym. Stosuje się także ekspozycję polegającą na angażowaniu chorego w unikane przez niego sytuacje np. chora, która stara się ukryć wyimaginowane defekty twarzy pod grubą warstwą makijażu, wychodzi bez niego w miejsca publiczne.

Choć leczenie dysmorfofobii jest długotrwałe, nie jest niemożliwe. Bardzo istotne jest oddzielenie problemu od wyglądu i umiejscowienie go w psychice. Niezwykle ważne w zdrowieniu jest wsparcie najbliższych.

dysmorfofobia


Zdjęcia:

Photo by Dylan McLeod on Unsplash

Photo by Kate Williams on Unsplash

Photo by Allef Vinicius on Unsplash

Photo by Andrew Neel on Unsplash

Photo by Marten Newhall on Unsplash


Zobacz również:

Kiedy własne ciało staje się obce. Czym jest depersonalizacja?

Wyobraź sobie sytuację, w której obserwujesz swoje życie i siebie stojąc z boku. Twoje ciało jest Ci całkowicie obce i zatracasz poczucie własnego "ja". Brzmi przerażająco? Z takimi problemami zmagają się osoby chorujące na depersona...

Czytaj więcej

Kiedy wyimaginowane defekty skłaniają do operacji plastycznej. Czym jest dysmorfofobia?

Justyna obsesyjnie narzeka na swój nos. Choć twierdzi, że jest ogromny i zakrzywiony, znajomi nie wiedzą, o co jej chodzi. Jej dziwne zachowanie przypisują kompleksom. Tymczasem stałe przeświadczenie o brzydkim nosie skłania Justynę do odwiedz...

Czytaj więcej

Fitoreksja, czyli kiedy bycie fit staje się obsesją

Czy istnieje granica bycia fit? W którym momencie sport to już nie zdrowie, a choroba? Fitoreksja jest zyskującym na popularności zaburzeniem w postrzeganiu własnego ciała. Na czym polega, jak ją poznać i jak leczyć?

Czytaj więcej