Kiedy ciało śpi, a budzi się świadomość. Czym jest paraliż senny?
Redakcja Lumine

Sen, z którego nie możesz się obudzić? Chcesz krzyczeć, ale nie wydajesz z siebie żadnego dźwięku? Ogarnia Cię niepokój i wrażenie, że całe zło tego świata siedzi Ci na klatce piersiowej? Zapewne doświadczasz paraliżu sennego. Czym jest porażenie przysenne, jakie są jego objawy i przyczyny?

Paraliż senny, czyli uczucie niemożności ruszenia się, wydania z siebie dźwięku, otworzenia oczu i wybudzenia się z koszmaru dotyka od 5 do 60% społeczeństwa. Jest zatem tematem, który nie brzmi obco dla większości z nas. Jeśli obudziłeś się kiedyś z przekonaniem, że ktoś dusił Cię czy ciążył Ci na klatce piersiowej, czytaj dalej.

Paraliż senny - co to jest?

Czym jest paraliż senny, zwany również porażeniem lub paraliżem przysennym? Pod tą spędzającą sen z powiek nazwą kryje się porażenie mięśni przy jednoczesnym zachowaniu świadomości, które ma miejsce w trakcie zasypiania lub przy przechodzeniu ze stanu snu do czuwania. Występuje zawsze w fazie REM, czyli wówczas kiedy intensywnie śnimy. Zalicza się go do tzw. parasomnii, czyli zaburzeń snu. Jest to zjawisko naturalne, które choć może być przerażające, nie jest szkodliwe dla zdrowia. Uznaje się je za stan dysocjacyjny, co oznacza rozłączenie pamięci, świadomości i tożsamości.

Zobacz: Nie mogę spać. Bezsenność - jak rozpoznać zaburzenia snu? Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Paraliż senny generalnie występuje każdej nocy i pozwala spać spokojnie. Uśpione mięśnie powodują, że śpiący człowiek nie wykonuje ruchów, które mu się śnią. Zwykle mija przed przebudzeniem. Problemem jest jednak sytuacja, w której umysł się wybudza, a ciało pozostaje sparaliżowane i bezwładne. Powoduje to bardzo nieprzyjemne odczucia jak brak możliwości wykonania jakiegokolwiek ruchu, trudności z oddychaniem i wszechogarniające uczucie niepokoju i braku kontroli nad rzeczywistością. Mogą pojawić się też halucynacje dźwiękowe lub wizualne oraz poczucie złowieszczej siły. Cała ta przerażająca sytuacja trwa kilka sekund, jednak wystarczą one, by obudzić się zalanym zimnym potem i z drżącymi dłońmi.

Paraliż senny

Paraliż senny - przyczyny

Przyczyny paraliżu sennego ciągle nie są w pełni poznane. Mówi się o nieprzestrzeganiu higieny snu lub zmianie strefy czasowej, silnym stresie, emocjonalnym napięciu oraz nadmiernym stosowaniu substancji odurzających. Innym powodem wystąpienia paraliżu przysennego mogą być zaburzenia immunologiczne i hamujące działanie neuroprzekaźników GABA i glicyny uwalnianych z neuronów REM-on. Pamiętajmy jednak o tym, że to specyficzne zaburzenie snu dotyka całkiem sporą część populacji, zatem poznanie wszelkich źródeł zaburzenia nie należy do najłatwiejszych.

Zobacz: Działania wymierzone w bezsenność - jak rozpoznać i leczyć zaburzenia snu?

Paraliż senny

Paraliż senny - leczenie

Jeśli paraliż senny nie występuje sporadycznie, a pojawia się regularnie powodując gwałtowne wybudzenie ze snu połączone z silnym niepokojem, należy zgłosić się na konsultację neurologiczną, która wykluczy inne choroby jak np. padaczka czy bezdech senny.

Jak postępować, jeśli doświadcza się paraliżu sennego? Osobę, która go doświadcza "uratować" może oddychanie sprowadzające się do kontrolowanego wdechu i wydechu, które pomagają uniknąć paniki i odzyskać kontrolę nad ciałem. Można spróbować poruszyć również palcami lub spiąć mięśnie twarzy. Choć w trakcie paraliżu nie odniesie to oczekiwanego skutku, wyśle sygnał do mózgu, co z kolei może przyśpieszyć wyjście z tego mało przyjemnego stanu. Pamiętaj, że paraliż mija po kilku sekundach. Jeśli jednak często go doświadczasz, skonsultuj się z lekarzem, który w uzasadnionych sytuacjach może zaproponować farmakoterapię.

Paraliż senny


Zdjęcia:

Photo by Hernan Sanchez on Unsplash

Photo by Ihor Malytskyi on Unsplash

Photo by Oscar Keys on Unsplash

Photo by Pelly Benassi on Unsplash


Zobacz również:

Nie mogę spać. Bezsenność - jak rozpoznać zaburzenia snu? Kiedy zgłosić się do specjalisty?

1/3 życia spędzamy na spaniu, a przynajmniej tyle czasu powinniśmy na nie poświęcać. Sen jest czynnością równie ważną i niezbędną do życia jak picie wody, wdychanie powietrza i przyjmowanie posiłków. W nocy regenerujemy organizm i zbier...

Czytaj więcej

Działania wymierzone w bezsenność - jak rozpoznać i leczyć zaburzenia snu?

Brniemy dalej w nieprzespane noce, na celownik obierając bezsenność. W poprzednim artykule opisaliśmy, czym jest zaburzenie snu oraz przeanalizowaliśmy jego przyczyny i konsekwencje. Dzisiaj pójdziemy o krok dalej i przybliżymy Ci proces diagn...

Czytaj więcej

Higiena snu, czyli jak spać, żeby się wyspać?

Wiemy, jak ważne jest wysypanie się, dlatego dalej wgłębiamy się w temat bezsenności. Dzisiaj zajmiemy się eliminacją zewnątrzpochodnych przyczyn zaburzeń snu oraz porozmawiamy o tym, jak wygląda zdrowy sen i jak o niego zadbać.

Czytaj więcej