Samobójstwa wśród dzieci i młodzieży, sprawdź symptomy i niepokojące zachowania
Redakcja Lumine

 Sama myśl, że młody człowiek - dziecko może odebrać sobie życie budzi w nas niepokój i niezrozumienie. Samobójstwo to targnięcie się na swoje życie, własna decyzja o rezygnacji z niego, autoagresja na najwyższym poziomie. Godzi w nasze podstawowe i biologiczne, wynikające z samozachowawczych instynktów, prawo do zachowania życia. Niestety problem samobójstw ogólnie jest tematem pomijanym. Jednocześnie co 40 sekund ktoś na świecie odbiera sobie życie, a ogromna liczba osób podejmuje próbę samobójczą. Jako drugą z przyczyn zgonów na świecie w grupie wiekowej 15-29 lat wymienia się właśnie samobójstwo. Dlaczego młodym ludziom tak ciężko żyć? Jak poznać zachowanie, które wskazuje na zamiary odebrania sobie życia?

Samobójstwa w liczbach

W Polsce statystyki alarmują, w 2019 roku odebrało sobie życie w grupie wiekowej 7-12 lat – 4 dzieci, 13-18 lat- 94 osoby, 19-24 to już 360 osób. To dane gdzie ujęto próby samobójcze, które zakończyły się zgonem. Brak jest dokładnych danych o próbach samobójczych nie doprowadzających do śmierci. Dostępne źródła mówią o 46 próbach dla wieku 7-12 lat, oraz 905 zamachach samobójczych dla przedziału wiekowego 13-18 lat (statystyka na podstawie KGP). Brak danych o takim zachowaniu samobójczym, które zostało uznane jako wypadek lub w ogóle nie odnotowano i zgłoszono go nigdzie. Obserwując statystykę, wniosek jest przerażający! Z roku na rok, ilość dzieci i nastolatków popełniających samobójstwa wzrasta. Jednocześnie stan psychiczny młodzieży regularnie się pogarsza. Brak wystarczających programów edukacyjnych dotyczących zdrowia psychicznego, ochrony i wsparcia w sytuacjach kryzysowych, dla dzieci i młodzieży. Fatalny stan pomocy psychiatrycznej i psychologicznej wzmacnia tą niepokojącą tendencję wzrostową.

Powody zachowań samobójczych u dzieci

Czynników mających wpływ na decyzję o własnej śmierci jest wiele. Relacje międzyludzkie, uzależnienia, przemoc, różne patologie społeczne oraz zaburzenia i choroby psychiczne. Obecne czasy są dla młodego człowieka ogromnym wyzwaniem. Mnóstwo wymagań, rywalizacja, presja rodziców czy brak akceptacji otoczenia, często niestabilność, wizji przyszłości i rozwoju. Wiąże się to niebywale z odczuwaniem ogromnego stresu. A tu każdy z nas radzi sobie z nim na swój sposób i z różnym skutkiem. Jako kwestię problematyczną uwzględnić należy również postęp cywilizacyjny. Nowoczesność, która ułatwia nam niejednokrotnie życie jest źródłem zmieniającym dotychczasowe wartości i relacje w funkcjonowaniu rodzin czy kontaktów międzyludzkich. Powyższe czynniki wpływają na rodzaj aktywności w życiu, związkach i społeczeństwie. Skutkuje to poczuciem braku przynależności, sprawczości, bezpieczeństwa, satysfakcji z życia. Efektem czego jest ciągłe odczuwanie samotności, cierpienia, niezrozumienia, pojawia się zaniżona samoocena, uczucie beznadziejności, czy brak motywacji do działania. Wszystko traci sens. Występowanie tych negatywnych emocji wiąże się z nasileniem poczucia winy, stresu, długotrwałego obniżenia nastroju czego konsekwencją najczęściej jest depresja i utarta nadziei na lepsze funkcjonowanie. Pogorszeniu nastawienia do życia i wywołaniu myśli samobójczych sprzyjają także zaburzenia i choroby psychiczne. To element odpowiadający w dużej mierze o podjęciu czynności samobójczych. Obok depresji występują zaburzenia osobowości, choroba dwubiegunowa, schizofrenia. Jednym z częstszych powodów targnięcia się na życie, jest reakcja na krytyczne, trudne, kryzysowe sytuacje rodzinne czy społeczne. Porzucenie, przemoc fizyczna czy seksualna. Brak akceptacji w grupach, aktualnie bardzo popularny hejt oraz bullying wśród młodzieży, czyli wyśmiewanie, poniżanie i zastraszanie. To sytuacje wpływające na samopoczucie dzieci i młodzieży w znaczący sposób, często ciężkie do przezwyciężenia. Okres dojrzewania jest okresem trudnym. Młode osoby szukają swojej tożsamości, budują własny wizerunek. Często nie radząc sobie z ogromem emocji i kłopotów młodzież sięga po alkohol, substancje psychoaktywne czy stosuje samookalecznia, w celu zmniejszenia napięcia psychicznego. W przypadku braku pomocy, w ogromnym poczuciu samotności i nadziei dzieci i nastolatkowie rezygnują z życia, wtedy zaczynają szukać sposobu by zakończyć swoje cierpienie.

Więcej o przyczynach samobójstw wśród dzieci:http://https://lumine.me/blog/terapia/gra-o-zycie---przyczyny-samobojstw-u-dzieci-i-mlodziezy

Symptomy zwiastujące samobójstwo

Na jakie typy zachowania być wrażliwym, by zareagować w porę? Jakie sygnały daje nam dziecko z zamiarem targnięcia się na swoje życie? Te pytania najczęściej padają za późno. Niestety wiele zależy od otoczenia i bliskich, osób dotkniętych myślami samobójczymi. Ocena stanu psychicznego dziecka jest o tyle trudna, że dotyczy wieku rozwojowego i jest zmienna. U nastolatków w okresie dojrzewania tak naprawdę zachowanie nieustannie się zmienia.

Znaki ostrzegawcze o zamiarze popełnienia samobójstwa są charakterystyczne i widoczne. Czerwonym światłem do naszego działania powinny być poniższe symptomy:

  • Dziecko, nastolatek mówi o śmierci, o tym że chce umrzeć, używa zwrotów : „wolałbym nie żyć” „ chcę zniknąć”, chce się zabić”, „wszystko jest bez sensu”, „jeszcze chwila i nie będziesz się o mnie martwić , interesować idt.”
  • Obniżenie nastroju, bezsenność lub odwrotnie, nadmierna senność jako element pogłębiającej się depresji, apatia, spowolnienie,
  • Dziecko poszukuje w Internecie lub wypytuje o sposoby odebrania sobie życia. Robi zapasy tabletek, szuka jak zawiązać pętlę na szyi, czy rozgląda się za wysokim budynkiem,
  • Często porusza temat odczuwania bólu i cierpienia, wręcz nie do zniesienia.
  • Mówi o tym jakim jest ciężarem dla innych,
  • Częściej sięga po alkohol, narkotyki inne używki,
  • Nie widzi sensu w niczym, nie ma żadnych powodów do życia,
  • Również mogą wzrosnąć zachowania agresywne, pobudzenie i napięcie w codziennych działaniach,
  • Bądź izolacja i odcięcie się od wszystkiego: aktywności, rówieśników, hobby czy szkoły,
  • Wahania nastroju o dużym nasileniu, gniew, płacz, poirytowanie,
  • Może wystąpić informacja o chęci zemsty, gniew,
  • Pilne regulowanie spraw i załatwianie i porządkowanie zaległości, rozdawanie swoich przedmiotów,
  • Pisanie listów, wpisów korzystając z portali społecznościowych tu należy zwrócić uwagę na udostępniane zdjęcia, piosenki, cytaty.

Obserwując powyższe symptomy, mówiące o myślach samobójczych, zachowajmy czujność. Przyjrzyjmy się jak długo trwa zmiana zachowania i negatywne nastawienie do życia. Postarajmy się znaleźć przyczynę skąd ono wynika. Próbujmy rozmowy, szukajmy pomocy u specjalistów psychologów, psychoterapeutów. Dajmy poczucie bezpieczeństwa i wsparcia. To dla osoby z myślami samobójczymi jest bardzo ważne. Często to cierpienie i ból pcha je do realizacji planu a nie chęć odebrania sobie życia.

Jako rodzice, osoby bliskie i otoczenie jesteśmy zobowiązani do reakcji i pomocy gdy zauważymy symptomy i zachowania wskazujące o chęci odebrania sobie życia. Reagujmy!

Problem samobójstw jest niezwykle delikatnym i złożonym tematem, w kolejnych artkułach przedstawimy formy pomocy, oraz instytucje niosące wsparcie dla osób przejawiających objawy samobójcze oraz ich bliskich.


Zdjęcia:

https://pixabay.com/pl/photos/alkoghol-narkomaniia-2714489/


Zobacz również:

Nerwica czy depresja? Poznaj różnice i podobieństwa.

Obie podstępnie wkraczają w życie, powoli, a jak już się rozgoszczą sieją spustoszenie. Tak! Depresja i nerwica potrafią zniszczyć marzenia i cele człowieka. Wyeliminować z życia społecznego, zabrać siły do działania. Utrudnią najprostsze czynnośc...

Czytaj więcej

Chcę mieć dziecko, a nie mogę - depresja w niepłodności

Niepłodność dotyka wielu aspektów życia człowieka. Godzi w poczucie własnej wartości, podważa kobiecość i męskość. Nie  spełnia oczekiwań otoczenia, psuje relacje w związku, budzi lęki dotyczące własnej osoby, partnera czy wspólnej...

Czytaj więcej

Dieta w depresji. 6 wskazówek co jeść, aby poczuć się lepiej.

Od najmłodszych lat uczymy się dobrych nawyków, także tych związanych z żywieniem. Jemy owoce, bo zawierają dużo witaminy C, która wspiera naszą odporność. Mięso, bo to dzięki niemu dostarczamy organizmowi potrzebne białko, a warzywa, p...

Czytaj więcej