Farmakologia w leczeniu depresji. Poznaj sposoby leczenia.
Redakcja Lumine

Walka z  depresją to długotrwały proces, na który składa się wiele czynników. Często osoby chore na depresję odkładają wizytę u psychiatry z nadzieją, że stan smutku minie, w obawie przed zaszufladkowaniem czy reakcją otoczenia i bliskich. Ciężko też jest przyznać się sobie samemu, że nie radzimy sobie i potrzebujemy pomocy. A depresja jest to choroba jak każda inna i należy ją leczyć.

Leczenie depresji opiera się na psychoterapii i leczeniu farmakologicznym. Najważniejszym elementem jest postawienie diagnozy oraz właściwy dobór leków zależnie od występujących objawów. Chorzy często mają wiele obaw zanim rozpoczną leczenie, niepotrzebnie, należy szukać pomocy, by wrócić do zdrowia i korzystać z życia.

Obawa przed byciem pacjentem z zaburzeniem psychicznym

Każdy z nas obawia się stygmatyzacji związanej z leczeniem psychiatrycznym. To zrozumiałe, boimy się reakcji bliskich, otoczenia czy pracodawcy. Czujemy się źle, że nie radzimy sobie z emocjami i reakcjami naszego ciała. Traktujemy się jako osoby gorsze, upośledzone. Jest to wynikiem nadal przyjętych stereotypów i niechęci społeczeństwa i bliskich na leczenie. Często spotyka się brak wsparcia, które jest wręcz niezbędne w trudnej drodze leczenia depresji. Nam samym ciężko wybrać się na wizytę do psychiatry i przyznać się do sytuacji z  jaką się zmagamy, boimy się oceny i zawsze związane jest to z ogromnym stresem.

Trzeba wziąć pod uwagę jednak powrót do normalnego funkcjonowania to ogromna motywacja do podjęcia leczenia. A badania dowodzą, że około 50-70% pacjentów reaguje pozytywnie na lek i zdecydowanie poprawia się ich jakoś życia.

Obawy przed działaniem leków przeciwdepresyjnych

Często spotykamy się z obawami stosowania leków przeciwdepresyjnych, uważamy, że posiadają one jakąś chemiczną silę, uzależniają, odurzają oraz zmieniają psychikę. Prawda jest taka, że osoba chora ma zburzone wiele funkcji biologicznych jak i sprawności psychicznej, leki mają za zadanie wyregulować te objawy tak by znów sprawnie funkcjonować.

Nie są to leki uzależniające, a ich długotrwałe stosowanie wynika z przebiegu choroby i jej objawów. Często jest to wynikiem powracania depresji, kilku epizodów depresyjnych czy jako środek prewencyjny po ustąpieniu objawów depresji. Należy zwrócić uwagę, że działanie leków antydepresyjnych wymaga czasu, nie działają one doraźnie tylko po około od 2 do 8 tygodni. Po tym czasie możemy wstępnie ocenić skuteczność terapii. W pierwszym epizodzie depresji leki stosuje się od 6 do 12 miesięcy od momentu ustąpienia objawów. W przypadku nawrotów czas leczenia ustala indywidualnie lekarz psychiatra i jest on często zdecydowanie dłuższy.

Bardzo często chorzy sami odstawiają leki gdy odczują poprawę w funkcjonowaniu, to duży błąd. Leki przeciwdepresyjne należy odstawić stopniowo gdyż może wystąpić niepokojących objawów odstawiennych, które nie mają związku z uzależnieniem takim jak na przykład uzależnienie od alkoholu. Wiąże się to także z prawdopodobieństwem nawrotu choroby.

Obawa przed skutkami ubocznymi

W leczeniu depresji stosuje się leki psychotropowe, potocznie zwane antydepresantami. Dostępne tylko na receptę i stosowane pod kontrolą lekarza psychiatry. Są to leki jak każde inne, które mogą mieć skutki uboczne stosowania.

Stosowanie leków przeciwdepresyjnych może być przeciwwskazane w leczeniu występujących chorób, dlatego należy poinformować psychiatrę o prowadzonym leczeniu. Wiążę się to z niebezpiecznymi interakcjami z innymi lekami, suplementami czy preparatami ziołowymi. Bardzo ważne jest występowanie niebezpiecznych powikłań w przypadku spożywania alkoholu. Niektóre leki mogą zaburzać zdolność reakcji, należy sprawdzić czy stosując je możemy prowadzić samochód.

W początkowej fazie leczenia często stosowane są równolegle leki uspakajające czy nasenne które dodatkowo mogą nasilać objawy niepożądane w stosowaniu leków. W trakcie leczenia występują zaburzenia łaknienia, mogą objawiać się jako nasilony apetyt co wiąże się z przyrostem wagi lub wręcz odwrotnie może wystąpić jadłowstręt. Częstym działaniem niepożądanym jest zaburzenie funkcji seksualnych. Objawia się ono na spadku libido, wydłużeniem czasu do osiągnięcia orgazmu lub całkowitą niemożnością osiągnięcia rozkoszy.

Dla kobiet ważną informacją jest przyjmowanie leków antydepresyjnych, a możliwością zajścia w ciążę. Dla bezpieczeństwa zaleca się stosowanie środków antykoncepcyjnych a planując potomstwo należy poinformować lekarza, który podejmie decyzję o ewentualnym odstawieniu leku.

Bardzo rzadkimi powikłaniem w stosowaniu leków jest zespół serotoninowy, który występuje w przypadku łączenia leków SSRI. Aktualnie stosowane są leki nowej generacji gdzie objawy uboczne pojawiają się w początkowej fazie leczenia i ustępują po kilkunastu dniach.

Rodzaje leków stosowanych w depresji.

Depresja związana jest z występowaniem zaburzeń w funkcjonowaniu neuroprzekaźników w mózgu takich jak serotonina i noradrenalina. Osoba chora na depresję nie reaguje na te receptory lub jest ich zbyt mało i funkcjonują w sposób upośledzony.

Najpopularniejszymi lekami przeciwdepresyjnymi są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) czyli sertralina, escitalopram, cytalopram, paroksetyna, fluoksetyna, fluwoksamina.

W zależności od mechanizmu działania leku leki wskazują różne działanie. I tak np. fluwoksamina i sertralina  działają przeciwlękowo i aktywizująco, a paroksetyna uspokajająco i wskazana jest przy zaburzeniach snu. Są to leki dobrze tolerowane i wykazują duże bezpieczeństwo stosowania.

Kolejnymi substancjami stosowanymi w leczeniu depresji są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) skuteczne w różnych postaciach depresji np. wenlafalsyna.

Inhibitory wychwytu serotoniny i antagonisty receptorów serotoninowych (SARI) stosowane są w leczeniu zaburzeń depresyjnych z bezsennością i pobudzeniem m.in trazodon.

Lekami najstarszymi są selektywne odwracalne inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD) stosowane w leczeniu depresji lekooopornej oraz ciężkich postaciach depresji występującej z innymi zaburzeniami.

To tylko krótka charakterystyka leków stosowanych w leczeniu depresji. Właściwe leczenie pozostaje w rękach specjalisty, zależne jest od indywidualnych objawów depresji,  jak tolerancji i skuteczności zastosowanych leków.

Efekty stosowania antydepresantów

Jak wiadomo objawami depresji oprócz obniżonego nastroju, poczucia pustki, braku celu jest zaburzenie procesów fizjologicznych takich jak sen, łaknienie czy uczucie ciągłego zmęczenia.                                                                                                      

Spektrum działania leków antydepresyjnych jest dość szeroki. W trakcie przyjmowania następuje powolne ustępowanie poszczególnych objawów. Jako pierwsze wyraźnie następuje  poprawa snu, jego długość i głębokość. Ulegają zmniejszeniu drażliwość i płaczliwość. Chory zaczyna odczuwać wiekszą siłę psychiczną oraz odporność na stres. Podejmuje kroki w życiu codziennym i walce z chorobą. W przypadkach gdzie występuje lęk oraz myśli natrętne stopniowo zmniejszają się do całkowitej ich eliminacji. Jeżeli pacjent skarżył się na różnego rodzaju bóle takie jak bóle głowy, ścisk w klatce piersiowej również obserwuje się zanik tych objawów somatycznych. Poprawia się apetyt co wpływa na witalność i siłę osoby leczącej.

Oczywiście wymienione objawy ustępują powoli i stopniowo, dlatego nim nastrój się poprawi, należy stosować się do zaleceń i dawek leku ustalonych z psychiatrą.

Jak widać, w większości przypadków należy sięgnąć po farmakologiczne sposoby walki z depresją. Efekty w połączeniu z psychoterapią są bardzo korzystne i pomagają wyjść z choroby. Często też zapobiegają nawrotom depresji. Dają możliwość i siły do walki o zdrowie i równowagę psychiczną.


Zdjęcia:

Photo by Anastasia Dulgier on Unsplash


Zobacz również:

Jak odróżnić nerwicę od zwykłego strachu?

Każdy człowiek na pewno nie raz znalazł się w trudnej sytuacji, która wyzwoliła w nim przemijającą emocję, jaką jest strach. Trudny egzamin, rozmowa o pracę, pisk opon hamującego samochodu lub po prostu burza, to tylko namiastka powodów...

Czytaj więcej

Nerwica czy depresja? Poznaj różnice i podobieństwa.

Obie podstępnie wkraczają w życie, powoli, a jak już się rozgoszczą sieją spustoszenie. Tak! Depresja i nerwica potrafią zniszczyć marzenia i cele człowieka. Wyeliminować z życia społecznego, zabrać siły do działania. Utrudnią najprostsze czynnośc...

Czytaj więcej

Dieta w nerwicy. Co warto jeść, a czego unikać?

Słowa Hipokratesa odegrały zasadniczą rolę dzisiejszej medycyny: Niechaj pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem– od dawna zatem wiadomo, że dieta i żywienie zbilansowane w odpowiednie składniki i witaminy, jest jednym z najważnie...

Czytaj więcej