Cały świat mnie obgaduje. Co przeżywa osoba z urojeniami ksobnymi?
Redakcja Lumine

Joanna nie może pozbyć się wrażenia, że wszyscy mówią tylko o niej. Słyszy o sobie w telewizji, piszą o niej gazety, a bliscy non stop zajmują się jej życiem zamiast swoim. Joanna ma urojenia ksobne. Co to oznacza?

Obiecaliśmy rozłożenie tematu urojeń na czynniki pierwsze i dzisiaj bierzemy się za urojenia ksobne, czyli koncentrujące się na osobie chorego i mogące być objawem charakterystycznym schizofrenii paranoidalnej.

Urojenia ksobne - co to jest?

Opisaliśmy, czym ogólnie są zaburzenia urojeniowe, a teraz rozszerzamy temat. Jednym z ich rodzajów są urojenia ksobne, które występują głównie w schizofrenii paranoidalnej. Jest to zaburzenie treści myślenia odnoszące się do żywienia przekonania, że jest się w centrum uwagi. Chory każdą informację odnosi do siebie, choć nie ma to odzwierciedlenia w rzeczywistości. Oznacza to, że jest przekonany, że wszyscy mówią i myślą o nim. Urojeniom ksobnym towarzyszy silne przewrażliwienie na własnym punkcie - każdy uśmiech, spojrzenie osoba chora odbiera jako naśmiewania się z niej. W skrajnych przypadkach widzi aluzje na swój temat w telewizji, prasie i literaturze. Jak w przypadku innych zaburzeń myślenia, pacjent jest przekonany o prawdziwości swoich urojeń i nie przyjmuje argumentacji otoczenia.

Urojenia ksobne - objawy

Czym obawiają się urojenia ksobne? Jak je rozpoznać? Przy łagodnym nasileniu urojeń, chory odnosi ciągłe wrażenie, że ludzie go obserwują i obgadują - jedynie w negatywnym kontekście. Odnosi się to do jego całego otoczenia - rodziny oraz współpracowników czy ludzi spotkanych na ulicy czy sklepie. Nawet, gdy inni milczą, osoba z zaburzeniami jest przekonana, że to spisek i knucie przeciwko jemu.

Pamiętaj, że chory nie traci kompletnie kontaktu z rzeczywistością, dlatego jego bliscy mogą mylić objawy choroby z przewrażliwieniem, cechą osobowości albo z nerwicą. Wątpliwości rozwiewają sytuacje jak np. odczytywanie wszelkich informacji z mediów jako mówiących o osobie z zaburzeniami. Choć nikt nie podaje nazwiska chorego, jest on przekonany, że wiadomości są właśnie o nim. Takim momentom towarzyszą lęk i agresja.

Zaburzenia ksobne mogą łączyć się z innymi urojeniami np. z prześladowczymi czy wielkościowymi (nieadekwatne przekonanie o swojej wysokiej pozycji i roli społecznej).

Zobacz: Ciągła potrzeba bycia w centrum uwagi. Jakie są objawy i przyczyny osobowości histrionicznej? Jak ją leczyć?

Urojenia ksobne - przyczyny

Tak, jak w przypadku pozostałych zaburzeń urojeniowych, przyczyny ich występowania są złożone. Mogą wynikać ze schizofrenii paranoidalnej, którą z kolei mogą wywoływać czynniki genetyczne. Nie bez znaczenia są także wpływy środowiskowe i psychologiczne, z którymi chory miał styczność w okresie dzieciństwa i wychowania. Mogą to być traumatyczne doświadczenia jak przemoc, molestowanie, uzależnienie. Istotne mogą być także negatywne metody wychowawcze jak presja rodziców, niespójność przekazów wychowawczych, wygórowane oczekiwania wychowawców. Szukając źródeł problemu, specjalista zwraca również uwagę na czynniki neurologiczne jak wydzielanie niektórych neuroprzekaźników.

Zobacz: Czuję wewnętrzny przymus do bycia najlepszym. Osobowość anankastyczna - objawy, przyczyny, leczenie

Urojenia ksobne - leczenie

Jak leczyć urojenia ksobne? Metoda leczenia jest dopasowana do przyczyny zaburzeń. W przypadku schizofrenii paranoidalnej stosowana jest psychoterapia i farmakoterapia, które nieraz odbywają się w warunkach szpitalnych. W przypadku zaburzeń ksobnych niezwiązanych ze schizofrenią, konieczna jest terapia, w trakcie której terapeuta skupia się na uświadomieniu pacjentowi nieprawdziwości jego urojeń poprzez szukanie różnych wyjaśnień jednego zjawiska. Celem działań jest obniżenie lęku oraz zaangażowanie chorego do współpracy nad wyjaśnieniem treści urojeń. Co istotne w przypadku leczenia chorych - konieczna jest także edukacja ich bliskich, bowiem jako stykający się na co dzień z osobą z zaburzeniami mogą bezkrytycznie jej ufać i wówczas nie posądzą o zaburzenie, a uwierzą w jej urojenia.


Zdjęcia:

Photo by Greg Rakozy on Unsplash

Photo by Tracy Thomas on Unsplash

Photo by Hack Capital on Unsplash

Photo by Annie Spratt on Unsplash


Zobacz również:

Cały świat mnie obgaduje. Co przeżywa osoba z urojeniami ksobnymi?

Joanna nie może pozbyć się wrażenia, że wszyscy mówią tylko o niej. Słyszy o sobie w telewizji, piszą o niej gazety, a bliscy non stop zajmują się jej życiem zamiast swoim. Joanna ma urojenia ksobne. Co to oznacza?

Czytaj więcej

Ukryte kamery i wiecznie zasłonięte okna. Jak wygląda rzeczywistość osoby z urojeniami prześladowczymi?

Strach przed opuszczeniem domu, zasłanianie okien i wrażenie, że ciągle jest się podsłuchiwanym. Oto codzienność osoby z urojeniami prześladowczymi. Jak je rozpoznać i leczyć?

Czytaj więcej

Urojenia hipochondryczne, czyli życie z urojonymi chorobami

Brniemy dalej w urojenia myślenia. Ich rodzaje wyodrębnione są w oparciu o treść nieprawdziwych obrazów, które produkuje wyobraźnia chorego. Tym razem skupimy się paranoi hipochondrycznej lub somatycznej. Co to jest, jak ją poznać i jak...

Czytaj więcej