Działania wymierzone w bezsenność - jak rozpoznać i leczyć zaburzenia snu?
Redakcja Lumine

Brniemy dalej w nieprzespane noce, na celownik obierając bezsenność. W poprzednim artykule opisaliśmy, czym jest zaburzenie snu oraz przeanalizowaliśmy jego przyczyny i konsekwencje. Dzisiaj pójdziemy o krok dalej i przybliżymy Ci proces diagnozy bezsenności oraz możliwe sposoby jej leczenia.

Ustaliliśmy, że bezsennością nazywamy zaburzenia snu, które występują w trakcie zasypiania, zakłócają utrzymanie się snu lub powodują zbyt wczesne wybudzenie. Ponieważ sen jest konieczny do poprawnego funkcjonowania organizmu, jego brak powoduje dotkliwe objawy.

Skąd bierze się bezsenność?

Przyczyny bezsenności opisaliśmy dokładniej we wcześniejszym artykule. Teraz w wielkim skrócie przypomnimy, że trudności z zasypianiem mogą wywołać stresujące wydarzenia z życia, różne zaburzenia psychiczne oraz choroby somatyczne czy niewłaściwa higiena snu, czyli niewygodne lub ustawione w złym miejscu łóżko.

Zobacz: Jak przygotować się do pierwszej wizyty u terapeuty?

Bezsenność - rozpoznanie

O zaistnieniu bezsenności przeświadczy ilość nieprzespanych nocy oraz fakt, czy wpływają one niekorzystnie na funkcjonowanie człowieka. Gdy uda się on do specjalisty, ten musi ustalić przyczyny choroby i dobrać najlepszą opcję leczenia. Przydatne są kryteria diagnostyczne bezsenności ICD-10, które wskazują na trudności z zaśnięciem i utrzymaniem snu lub sen, który nie przynosi wypoczynku. Objawy muszą występować przynajmniej 3 razy w tygodniu i utrzymywać się dłużej niż miesiąc. Powodują także cierpienie i mają niekorzystny wpływ na funkcjonowanie w życiu codziennym.

A jakie kryteria stosuje się w DSM-IV, klasyfikacji zaburzeń psychicznych opracowanej przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne?

- trudności z zaśnięciem, utrzymaniem snu oraz sen nieprzynoszący regeneracji organizmu,

- objawy utrzymują się co najmniej miesiąc,

- objawy powodują cierpienie i trudności w życiu społecznym, zawodowym lub/i w innych obszarach życia.

Jak widać, klasyfikacje zaburzeń wskazują na jednakowe lub bardzo podobne trudności z zaśnięciem. Co ważne, przed rozpoznaniem bezsenności, należy wykluczyć inne zaburzenia, które mają podobne objawy np. narkolepsję, zespół bezdechu sennego, zaburzenia somatyczne, neurologiczne lub inne problemy psychiczne np. depresja czy zaburzenia lękowe.

Bezsenność - leczenie

Najważniejszym punktem jest odnalezienie przyczyny bezsenności. Co ciekawe, w przypadku leczenia zaburzeń snu oddziaływanie farmakologiczne i terapia dają porównywalne rezultaty. Przy czym leki łagodzą, a nie usuwają objawy, zatem można uznać, że oddziaływania psychologiczne są w tym przypadku skuteczniejsze, bowiem eliminują problem, a nie jego tylko konsekwencje.

Jak wygląda leczenie bezsenności u terapeuty? Omówiona zostaje higiena snu, a następnie stosowana jest odpowiednia terapia. Sprawdza się tutaj nurt poznawczo-behawioralny, w którym praca skupia się na skojarzeniu bodźca utrudniającego zaśnięcie np. może być to natłok myśli w chwili zaśnięcia. Dzięki zastosowaniu technik kontrolujących bodźce i prowadzeniu dzienniczka snu, możliwe jest odzyskanie sprawności spania. Celem terapii jest pogłębienie snu i zmniejszenie liczby wybudzeń. Przykładowo pacjent może dostać zalecenie, że kładzie się spać, tylko wówczas, gdy jest śpiący. Jego skojarzenie z łóżkiem mają dotyczyć tylko wypoczynku i sfery seksualnej, a nie np. oglądania seriali. Zatem, gdy pacjent obudzi się w nocy i nie może zasnąć, powinien wyjść z sypialni i wrócić do niej, gdy będzie śpiący.

Zaburzenia snu można leczyć także lekami. Farmakoterapia w bezsenności polega na podawaniu leków przeciwdepresyjnych wywołujących senność lub innych nasennych medykamentów. Warto jednak pamiętać, że ich stosowanie niesie za sobą ryzyko wystąpienia działań niepożądanych oraz, że eliminują one objawy, a nie przyczyny zaburzenia - zwłaszcza te psychologiczne.

Bezsenność jest chorobą, której nie należy się wstydzić, a jak najszybciej ją wyleczyć, ponieważ jej skutki mogą być bardzo poważne - zwiększenie ryzyka wystąpienia zawału, udaru, depresji, a w skrajnych przypadkach wyczerpanie, a nawet samobójstwo.

W następnym artykule poświęconym zaburzeniom snu porozmawiajmy o higienie spania.


Zdjęcia:

Photo by Vladislav Muslakov on Unsplash

Photo by Gregory Pappas on Unsplash

Photo by Kate Stone Matheson on Unsplash

Photo by Kinga Cichewicz on Unsplash

Photo by Annie Spratt on Unsplash

 


Zobacz również:

Jak pomóc osobie w depresji?

Według obecnych doniesień, depresja dopada co dziesiątą osobę na świecie. Aktualnie stanowi już czwarty co do ważności problem zdrowotny, a przewidywania dotyczące roku 2020 mówią, że będzie ona stanowić drugi problem w skali zachorowań. Są to...

Czytaj więcej

Sam czy samotny? Czym jest samotność i jak sobie z nią radzić?

W stosunku do kogo najczęściej używasz terminu "samotny"? Utarło się, że samotni są single lub osoby w podeszłym wieku, które mieszkają same i są sporadycznie odwiedzanie przez dzieci czy wnuki. Tymczasem o samotności dzisiaj m&oacut...

Czytaj więcej

Działania wymierzone w bezsenność - jak rozpoznać i leczyć zaburzenia snu?

Brniemy dalej w nieprzespane noce, na celownik obierając bezsenność. W poprzednim artykule opisaliśmy, czym jest zaburzenie snu oraz przeanalizowaliśmy jego przyczyny i konsekwencje. Dzisiaj pójdziemy o krok dalej i przybliżymy Ci proces diagn...

Czytaj więcej